Негізгі Жалпы География

Жалпы География

Жалпы География - бұл санатта барлық географиялық ілім қамтылған.

География (гр.  «жерді сипаттау» деген мағына береді: гр. γαία — «Жер» және гр. — «сипаттап жазу», «суреттеу») — жер беті табиғаты туралы, халықтар мен олардың шаруашылық іс-әрекеттерін зерттейтін ғылым:
  1. Жердің географиялық қабығын зерттейтін ғылымдар кешені. Географиалық ғылымдардың зерттеу нысандары: геосфера (биосфера, атмосфера, литосфера, гидросфера және жер қабаты) және геожүйелерді (ландшафтты, табиғи аймақтарды, биогеоценозды т.б.)
  2. белгілі бір территорияның аймақтың, нысанның, құбылыстың немесе процестің уақыт пен кеңістікке байланысты ерекшеліктері туралы білім жиынтығы (мысалы,
Географияның зерттеу нысаны - әр түрлі дәрежедегі географиялық орта компоненттерінің орналасуы мен өзара әрекеттесу заңдары мен заңдылықтары болып табылады. Зертеу нысанының күрделілігіне және кеңдігіне байланысты география пәні ортақ географиалық ғылымдар жүйесін құрайтын бірнеше мамандандырылған (салалық) ғылым түрлеріне бөлінеді. Олардың ішінде ерекше аталатындар: жаратылыстану географиа ғылымдары  және жердің географикалық қабықтарын тануы міндеті — табиғат ресурстары мен жағдайларын жан-жақты зерттеу, оларды тиімді пайдаланудың, өндіргіш күштерді орналастыру мен дамытудың, табиғатты қорғаудың және қалпына келтірудің ғылыми негіздерін жасау тағы басқа.

Антарктида. Антарктида географиясы

Антарктида. Антарктида географиясы (Гр. ἀνταρκτικός — Арктикаға керісі) — Оңтүстік поляр аймағының орталығындағы материк. Көлемі 14 млн шаршы км шамасындай. Антарктида Атлант, Үнді және Тынық...

Жер ядросы

Жер ядросы Ядро — сыртқы ядро (Е), аралық зона (Р) және субъядро (О) болып үшке бөлінеді. Сыртқы ядро (Е) — “Вихерт — Гутенберг деңгейінен” 4990 км-ге...

Литосфера

Литосфера - Жер литосферасының тектоникалық тақтасы Литосфера  — жердің қатты қабығы (грек. lithos- тас, sphaira — шар) — жердің сыртқы қатты қабаты жоғарғы гидросфера және атмосферамен шектеседі. Жер қабығының жоғарғы бөлімі —...

Масштаб дегеніміз не? Масштаб туралы мәліметтер

Масштаб (нем. Mastab. Ma — өлшеуіш, мөлшер және Stab — таяқ)— сызба, жоспардағы аэрофототүсірудегі немесе картадағы кесінді ұзындығының сол кесіндінің нақты ұзындығына қатынасы. Дерексіз санмен өрнектелген бұл қатынас сандық Масштаб...

Нивелирлеу дегеніміз не?

Нивелирлеу – Жер бетіндегі нүктелердің биіктіктерін қайсы бір бастапқы нүктемен немесе бастапқы деңгейлік бетпен салыстыра отырып анықтау. Мазмұны 1. Жалпы мәліметтер 2. Түрлері 3. Нивелирлеу процесі 4. Нивелирлік биіктік 5. Дереккөздер Жалпы...

Нивелир

Нивелир Нивелир - екі нүкте биіктіктерінің айырмашылығын анықтауға арналған геодезиялық аспап; көлденең нысаналау сәулесі мен осы нүктелерде тік орнатылған рейка көмегімен қолданылады. Құралымының негізгі типтері бойынша нивелирлерді цилиндрлік деңгейлі нивелир және компенсаторлы нивелир деп...

Теңiз деңгейiнен биіктігі

Абсолюттiк биiктiк (лат. толық, тәуелсіз) — жер бетінің кез келген нүктесінен теңіз деңгейіне дейінгі аралықтың тік бағытта өлшенетін қашықтық мөлшері; өлшеу нүктесі теңіз деңгейінен жоғары болған жағдайда абсолюттiк биiктiк көрсеткіші оң мағыналы, ал төмен болған жағдайда теріс...

Салыстырмалы биіктік

Салыстырмалы биіктік Салыстырмалы биіктік — тереңдік немесе биіктік бағытта қатар жатқан екі нүктенің арасындағы биіктік айырмашылығы. Мысалы, тау шыңдарының тау аңғарының табанынан немесе тау аралық жазықтар деңгейінен көтерілген биіктігі салыстырмалы биіктік болып табылады. Салыстырмалы биіктік арқылы эрозиялық кешендердің...

Абсолюттік биіктік

Абсолюттік биіктік (Абсолютная высота) — жергілікті жердің метрмен есептегендегі теңіз деңгейінен биіктігі (бұрынғы КСРО-да Балтық теңізінің деңгейінен жоғары нүкте есепке алынды). Топографиялықкарталарда нүктенің абсолюттік биіктігі "жазу" деп аталады....

Көкжиек дегеніміз не?

Көкжиек Көкжиек, горизонт - аспан мен жер бетінің астасып көрінетін сызығы. Алаңқай, ашық жердегі адамға аспан күмбезінің “ернеуі” Көкжиек бойынша жер бетіне тіреліп тұратын сияқты болып көрінеді. Бірақ бұл...